Eva wil zelfstandig wonen en werken

Eva Murk heeft een verstandelijke beperking. In een openhartig dubbelinterview vertellen Eva en haar vader Rutger over haar dromen, ambities en obstakels.

Waar werk je nu?
Eva: “Ik werk in dagbesteding in het bedrijfsrestaurant van het hoofdkantoor van ’s Heeren Loo in Amersfoort. Daar doe ik van alles. Koude keuken, warme keuken en lunches maken voor een paar honderd man. Ik vind het erg leuk en we hebben een goed team.”
Rutger: “Zeker geen simpele activiteiten, het is écht werken. Maar als je eenmaal in dagbesteding werkt, dan heb je eigenlijk geen mogelijkheid om je verder te ontwikkelen. Eva doet dit nu bijna drie jaar en zou graag wat verder kijken om hogerop te komen. Maar dat is lastig.”

Waar zou je willen werken?

Eva: “In een mooie lunchroom. Het liefst in de buurt van Amersfoort, want ik woon nog bij m’n ouders. Het liefst zo afwisselend mogelijk werk, dus keuken én bediening. En echt deel uitmaken van het team.”

En je vrije tijd?

Eva: “Ik heb veel liefhebberijen met dieren: ik heb aan paardrijden gedaan en ben nu assistent-valkenier op het Muiderslot bij roofvogeldemonstraties.”

Waar ben je trots op?

Eva: “Ik ben vier dagen met Johnny de Mol op stap geweest, voor opnamen van het TV-programma Syndroom. Mijn moeder had me in 2013 al aangemeld. Mijn wens was een dagje mee met de Bereden Politie. Een jaar later ging ik naar paardrijles en toen bleek Johnny de Mol ineens op mijn paard te zitten. Verkleed als cowboy… Daarna zijn we naar de manege van de Bereden Politie in Houten geweest. Daar kon ik laten zien dat ik goed met paarden kan omgaan en ook goed kan rijden. Toen een extra trainingsdag in Amsterdam en toen kon ik dus mee met de politie. Op een echt politiepaard!

Maar ik ben ook trots dat ik m’n Horecaopleiding heb gehaald. Met een echt diploma. SVH Fastfood, het hoogste dat je bij mij op school (Praktijkonderwijs) kon halen. Voor een hoger niveau moet je goed kunnen rekenen. Dat is voor mij te lastig.”

Waar loop je in vast bij de opleiding?

Rutger: “Bij een vervolgopleiding is rekenen voor Eva een probleem. Dat is jammer als je groeiambitie hebt. In de horeca zijn er voor Eva eigenlijk geen goeie aanvullende opleidingen na het Praktijkonderwijs, waarbij rekening gehouden wordt met haar beperking. Er zijn reguliere opleidingen zoals bij het VMBO en MBO, maar daar zit meteen een rekenpakket bij. Eva is heel goed in praktisch werk, dus in doen. Als ze iets één keer heeft gezien, dan kan ze het. Wat dat betreft heeft ze een uitstekend geheugen. Maar er zijn geen aanvullende opleidingen die rekening houden met het feit dat Eva problemen heeft met rekenwerk.

Dat is jammer, want Eva kan nog veel verder komen op het gebied waar ze goed in is. De opleidingsmogelijkheden zijn te strikt. Of je zit in dagbesteding en hebt een Wajong-uitkering óf je volgt een reguliere hogere opleiding en dan moet je een gewone baan gaan zoeken. Voor mensen met een beperking zijn echter geen passende vervolgopleidingen en dus geen gewone banen. Eigenlijk ben je tegen je gevoel in gedwongen om onder je niveau te blijven. De wet en de opleidingen geven mensen met een beperking geen mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen op die gebieden waar ze wél capaciteiten hebben.

Eva heeft praktijkonderwijs gevolgd en dat fantastisch gedaan. Wil ze verder, dan komt ze in het reguliere horeca-vakonderwijs terecht en dat is in sommige opzichten te hoog gegrepen. Er zit gewoon niets tussen! Er is geen aansluiting op het VMBO (of MBO)-niveau. We missen opleidingen met maatwerk. Je kunt wel bedrijven verplichten om mensen met een beperking in dienst te nemen, maar dan moet je die mensen eerst interessant maken voor die bedrijven. Bijvoorbeeld door maatwerk te maken van hun opleiding. Er moeten passende opleidingen komen op die gebieden waar ze juist heel goed in zijn.”

Waar woon je?

Eva: “Ik woon nu nog thuis. Mijn droom is zelfstandig wonen in een woongroep. Het moeilijkste is een geschikt pand te vinden voor een groep mensen zoals ik. Waar ik echt begeleid kan wonen. Een eigen flatje met de 24-uurs zorg die ik nodig heb in de nabijheid.”

Rutger: “Maar ja, de sociale woningbouwsector heeft grote problemen; er zijn ellenlange wachtlijsten. De woningcorporaties bijvoorbeeld hebben veel panden verkocht en zijn niet zo happig om nieuw te gaan bouwen, omdat de heffingen die ze van het Rijk kregen opgelegd de investeringsmogelijkheden afremmen. Veel gemeenten zitten krap bij kas. De banken en projectontwikkelaars kampen nog met de naweeën van de financiële crisis. We hopen dat de zorginstellingen voor een doorbraak van de impasse kunnen zorgen.”

Eva: “Er zijn lange wachtlijsten, maar ik ben er wel aan toe. Sommige collega’s op het werk zitten al op een woongroep. Maar geduld hebben, dat valt niet mee.”

Rutger: “Ze is er zeker aan toe. We hebben wat gespaard om haar eigen appartement leuk in te richten.”
Eva: “Hoe? Met een zitzak, een hele grote televisie en een klein keukentje.”

Wat vind je van de campagne Nederland Onbeperkt?

Eva: “Ik heb verhalen genoeg. Positieve verhalen. Daarmee andere mensen met en zonder beperking wakker maken, dat is leuk. Er wordt te weinig gekeken naar capaciteit en te veel gelet op beperkingen. Dit kun jij niet of dat wordt niets en dus ga jij maar dat doen. Maar waar ben je goed in? Wat vind je leuk? Dat zijn de vragen die moeten worden gesteld. Haal het beste uit de mensen. Ook uit de mensen met een beperking… Als ik in een hokje zit, dan wil ik eruit. Aan de slag. Alles uit m’n mogelijkheden halen.”