Blog Guido: “Praten helpt!”

Hij is 73 jaar en loopt en praat al zijn hele leven lang moeilijk. Kees Broers heeft cerebrale parese en schreef aan Nederland Onbeperkt dat hij daar helaas mee werd gepest. Als hij langs de basisschool in zijn buurt liep werd hij uitgelachen en nagewezen. Vooral het feit dat het om jonge kinderen ging zorgde voor verontwaardiging.

Ik herken dat wel. Kinderen zijn in hun kern impulsief en nemen geen blad voor hun mond. Ik weet nog dat ik een vakantiehuisje in Drenthe had gehuurd. Mijn jongste dochter Suzanne zal een jaar of acht zijn geweest. Na enkele dagen kwam een leeftijdsgenootje in de speeltuin naar me toe en vertelde dat Suzanne werd gepest. Omdat ze een zusje had dat ‘gek’ was. Niet veel later hoorde ik van een buurmeisje dat mijn zoon Roger, jaren eerder, toen hij rond die leeftijd was, hetzelfde was overkomen.

Suzanne haalde er haar schouders over op en Roger zei toen ik hem ernaar vroeg: “Ach, dat zei meer over die kinderen dan over mij.” Roger had natuurlijk gelijk, maar inmiddels weet ik dat het niet alleen iets over die kinderen zegt, maar ook over hun ouders. Soms zijn juist zij degenen die zouden moeten worden opgevoed.

In mijn boek Brigitte beschrijf ik hoe een landgenoot op vakantie in Griekenland zijn beklag doet dat ik met mijn meervoudig gehandicapte dochter Brigitte in en rond het zwembad ‘sjouw’. “Ik heb ook vakantie, jullie lopen me in de weg, ik hoef toch niet tegen jullie aan te kijken”, zegt hij letterlijk als hij mij opeens de weg richting zwembad verspert.

Hij heeft een enorme roodgele cocktail in zijn hand, is – schat ik – een jaar of vijftig en ruim een kop kleiner dan ik. Zijn vlassige donkerblonde haren zien eruit alsof ze al weken niet zijn gewassen, hij stinkt naar zweet en enorme wallen leiden de aandacht af van doffe, kleine nietszeggende ogen, die tevergeefs een poging doen om boos te kijken. Naast hem staat een grote, zwaarlijvige vrouw in een veel te strakke felgele bikini. Ook zij heeft een cocktail in de hand. Blauwgeel. Te veel, rimpelig vlees lubbert alle kanten op. Het doet pijn aan mijn ogen.

De vrouw lijkt niet eens verbaasd door de opmerkingen van haar man, die ze waarschijnlijk al in alle vroegte het bed uit heeft gebromd om alvast twee ligbedden aan de rand van het zwembad te reserveren door er grote handdoeken met kitscherige prints van een zonsondergang op te leggen. Ze plant zelfs beide armen in haar brede zij om zijn woorden kracht bij te zetten. Suzanne zit ondertussen op haar hurken naast Brigitte en zegt tegen haar dat we zo weer lekker gaan zwemmen. Ze doet net alsof ze het niet heeft gehoord en stilletjes hoop ik dat dit ook zo is.

Ik blijf de man aankijken, frons tenslotte mijn wenkbrauwen, tuit mijn lippen en maak een kort medelijdend knikje met mijn hoofd richting zijn vrouw. “Nou, ik wil juist met zó iemand niet op vakantie gaan”, wil ik zeggen, maar als het goed is heeft hij mij ook zonder woorden wel begrepen. Zijn vrouw voelt zich in elk geval opeens heel erg ongemakkelijk en waggelt weg. Hij draait zich om en loopt achter haar aan.

Even later, als Brigitte, Suzanne en ik in het zwembad zijn, gaan we toevallig aan de kant van de door hun ‘geconfisqueerde’ ligbedden opzichtig spartelen en spetteren. Zij kijkt hem boos aan. Hij moet hier toch echt iets van zeggen. Maar hij laat zich vermoeid achterovervallen en zwijgt.

In de dagen die volgen houd ik de twee nauwlettend in de gaten en ik haal voor mezelf opgelucht adem als ik de conclusie denk te kunnen trekken dat ze gelukkig waarschijnlijk zelf geen kinderen hebben.

Natuurlijk wil ik hiermee niet beweren dat het altijd de schuld van de ouders is als kinderen anderen pesten. Maar hun rol om dit te voorkomen kan groter zijn dan ze denken.

De zomer komt er weer aan en dat is voor Brigitte en mij dé tijd om de mooie oude binnenstad van Dordrecht in te wandelen en op een terrasje in de zon te gaan zitten. En al is mijn mooie dame dan inmiddels al 28, vaak til ik haar dan bij mij op schoot, doe haar een slabber om en laat haar genieten van de snacks die zij zo lekker vindt. Omdat haar slikreflex niet voldoende is ontwikkeld is dat een hoop geknoei, maar Brigitte laat het zich op haar manier goed smaken.

We hebben tijdens dat soort momenten best veel bekijks en meer dan eens gebeurt het dat een kind nieuwsgierig kijkend naast ons komt staan en soms zelfs aarzelend een handje op het hoofd van Brigitte legt. Wat is dit? Iemand die er uitziet als een klein meisje, maar toch ook weer niet? Iemand die zo moeilijk slikt en zo enorm veel knoeit? Maar toch ook iemand die blijkbaar geniet?

Vaak worden die kinderen snel weer bij ons weggetrokken door een ouder, die, zonder iets tegen ons te zeggen, op weg naar hun eigen plek het kind vermanend toespreekt. Je voelt de ongemakkelijkheid op het terras dan toenemen.

Maar soms ook komt die ouder erbij staan en begint ons de vragen te stellen die het kind eigenlijk had willen stellen. “Hoe heet ze, hoe oud is ze, waarom zit ze in een rolstoel en knoeit ze zo?”  Dan zien ze hoe Brigitte reageert, hoe ze lacht en juist blij is met de aandacht. Contact! Het ijs breekt. Ook bij dat nieuwsgierige kind.

Eigenlijk is dat wat Kees Broers uit Veenendaal heeft gedaan. Erover praten. Op initiatief van Nederland Onbeperkt gaf hij een gastles over zijn beperking, legde uit waarom hij niet goed kon praten en zo raar liep. Hij vertelde wat dat met hem deed, hoe verdrietig hij werd als hij werd gepest. Hij haalde de vooroordelen over zijn handicap weg. Daarna kon hij niet meer stuk bij de leerlingen van groep 7. SBS6 maakte er een mooi item over.

Kees zal door de kinderen van de basisschool in zijn wijk in Veenendaal niet meer worden gepest. Het kind op het terras in Dordrecht kijkt de volgende keer niet meer zo verbaasd naar Brigitte, maar zal haar groeten en als beloning een heerlijke lach terugkrijgen.

Kinderen worden niet geboren met vooroordelen, ze ontdekken spelenderwijs dat niet iedereen hetzelfde is. Ouders kunnen een belangrijke rol spelen in hoe ze daar vervolgens mee omgaan.

 

Guido Bindels (60, panellid Nederland Onbeperkt), is journalist en auteur, maar bovenal vader van Brigitte. Over hoe het is om te leven met een kind met een meervoudige beperking schreef hij het boek ‘Brigitte’. Zie www.guidobindels.nl